Brüt değil, net · Paranın sahibinin elinde ne kaldı
Duyuru 0 · Kasım 2026
Ayarhane'nin açılış yazısı. Ne yaptığımız, ne yapmadığımız, tek cümlede ne öğrettiğimiz.
Ağustos 2026'da 100.000 liranız, hiçbir şey yapmadan, 1.844 lira eridi. TÜİK'in aylık TÜFE'si %1,84'tü; başka bir şey olmadı. Para yerinde durdu, satın alabildiği şey küçüldü.
Bu yüzden herkes bir şey yapmaya çalışıyor: altın, döviz, mevduat, borsa, fon. Ve herkese bir rakam gösteriliyor: "%43,77 faiz", "altın %9,92 getirdi", "borsa şu kadar yükseldi".
O rakamlar yalan değil. Ama eksik. Her yatırım aracının üç rakamı vardır ve ekranda yalnızca ilki yazar:
Brüt — ilanda yazan. Net — stopaj, makas, komisyon düşüldükten sonra hesabınıza geçen. Net reel — bir de enflasyon düşüldükten sonra elinizde gerçekten kalan.
Rakamla: bir bankanın ilanında yazan %43,77 üç aylık faiz, mevzuata göre %17,5 stopaj kesildiğinde %36,11 olur. 100.000 lira üzerinden 7.660 lira fark. Ağustos'ta altının TÜİK'e göre %7,93 görünen reel getirisi, alış-satış makası düşülünce %4,99. Aynı ay, aynı altın; aradaki 2,94 puan, vitrinden alanın gördüğü ile eline geçen arasındaki farktır.
Ve bu fark herkes için aynı değil. 2 Ekim 2026'da 18 kurumun gram altın ekranını aynı anda ölçtük: makas %0,53 ile %7,08 arasında. 100.000 liralık alışta 530 lira ile 7.080 lira. Kimse bunu yayımlamıyor, çünkü makas bir fiyat değil, kârdır; kimse kârını ilan etmek zorunda değildir. Boşluk burada. Biz bu yüzden kendimiz ölçüyoruz.
Ayarhane bunu yapar: her ay, her araç için üç rakamı yan yana yazar. Kaynağı, tarihi ve saatiyle. Hangi kurumdan alacağınızı söylemez; hangi soruyu soracağınızı öğretir. Ayın 7'sinde ölçeriz, 8'inde TÜİK bültenini bekleriz, sonra yayımlarız.
Bugünden itibaren kullanabileceğiniz tek cümle: hangi rakam gösterilirse gösterilsin, "Brüt mü, net mi?" diye sorun. Cevap "brüt" ise, asıl rakamı henüz görmediniz demektir.
Ayarhane bağımsız bir veri yayınıdır; yatırım tavsiyesi değildir. Hiçbir kamu kurumu ile ilişkisi yoktur; kıymetli maden analizi veya ayar hizmeti vermez.